Debaty sejmoweV Kadencja

Interpelacja w sprawie dostępu organizacji pozarządowych do środków strukturalnych przeznaczonych na programy stypendialne dla młodzieży

   Szanowny Panie Premierze! Najnowsza wersja Uzupełnienia Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Lokalnego w priorytecie Wzmocnienie Rozwoju Zasobów Ludzkich w Regionach wyeliminowała z grona uprawnionych do składania projektów edukacyjnych w zakresie Wyrównywania Szans Edukacyjnych Poprzez Programy Stypendialne organizacje pozarządowe.    W Polsce istnieje co najmniej 100 organizacji pozarządowych udzielających stypendia utalentowanej młodzieży o trudnej sytuacji materialnej. W ramach programu Lokalne Programy Stypendialne działa 35 organizacji, które udzieliły w latach 2001-2004 stypendia na łączną kwotę 4.622.000 zł, w tym 2.662.000 zł pozyskały w środowisku lokalnym, a 1.960.000 zł z zewnątrz.    Ponadto funkcjonują w Polsce duże organizacje pozarządowe, z których każda co roku na stypendia przeznacza wielomilionowe budżety, takie jak: Fundacja Stefana Batorego, Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności, Fundacja Episkopatu Polski Dzieło Nowego Tysiąclecia czy wreszcie Fundacja Jolanty Kwaśniewskiej Porozumienie Bez Barier.    Można stwierdzić, że łączna kwota przyznanych przez organizacje pozarządowe stypendiów na ostatnie trzy lata waha się w granicach co najmniej 15 mln zł, z czego znaczna część pochodzi ze współpracy ze społecznościami lokalnymi. Siłą organizacji pozarządowych jest właśnie umiejętność pozyskiwania środków finansowych z wielu źródeł, co zapewnia wkład finansowy do projektów finansowanych z funduszy strukturalnych.    Istotną cechą organizacji pozarządowych jest również ich rzetelność i przejrzystość działania. Organizacje działają wg opracowanych i sprawdzonych regulaminów stypendialnych, w skład komisji stypendialnych wchodzą przedstawiciele wszystkich środowisk lokalnych. Co roku powstaje kilka nowych funduszy stypendialnych. Co roku istniejące już fundusze starają się powiększać ilość udzielanych stypendiów.    Ograniczenie grona projektodawców tylko do samorządów i szkół dyskryminuje zarówno organizacje pozarządowe, co stoi w jaskrawej sprzeczności z intencją programów Rozwoju Regionalnego. We wszystkich rozwiniętych krajach zdecydowana większość środków na programy społeczne jest przeznaczana za pośrednictwem organizacji pozarządowych.    Wskutek działań tych organizacji każda złotówka pochodząca ze środków publicznych jest zwielokrotniana wskutek zaangażowania środowisk lokalnych. Pominięcie organizacji pozarządowych niszczy ten mechanizm i ogranicza aktywność społeczności lokalnych. Faktycznie również, wskutek rezygnacji z udziału w projektach środowisk lokalnych, doprowadzi to do realnego spadku łącznej wielkości środków przeznaczanych na stypendia.    Nie istnieją ponadto żadne merytoryczne przesłanki, które mogłyby być powodem wykreślenia organizacji pozarządowych z listy projektodawców.    Należy zwrócić również uwagę, iż samorządy lokalne przygotowują się przede wszystkim na pozyskiwanie środków z funduszy strukturalnych na inwestycje infrastrukturalne, które są w oczywisty sposób dla nich priorytetowe. W kontekście tego mogą pojawić się uzasadnione obawy, że kwestie programów stypendialnych będą traktowane przez jednostki samorządu terytorialnego drugoplanowo ze szkodą dla odbiorców tych programów, czyli młodzieży.    W związku z powyższym prosimy o:    - wyjaśnienie, jakie były powody pozbawienia organizacji pozarządowych możliwości składania projektów w ramach Uzupełnienia Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Lokalnego, w priorytecie 2, Działanie 2: Wyrównywanie szans edukacyjnych poprzez programy stypendialne oraz    - przywrócenie im takiej możliwości    Posłowie Ireneusz Niewiarowski,    Marek Zagórski    i Małgorzata Rohde    Warszawa, dnia 18 marca 2004 r.