Debaty sejmoweV Kadencja

Interpelacja w sprawie niejasnych interpretacji przez organy podatkowe i skarbowe w zakresie usług rzeczoznawstwa

   Szanowny Panie Ministrze! Wobec licznych skarg, jakie do mnie ślą podatnicy, a dotyczących niejasnych i sprzecznych interpretacji udzielanych przez organa podatkowe i skarbowe w zakresie usług rzeczoznawstwa, zwracam się do Pana o zajęcie stanowiska w tej sprawie.    Zgodnie z przepisami zawartymi w rozporządzeniach w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym obowiązującymi w latach 1993 - 1995 za usługi rzeczoznawstwa należało uznawać czynności, które wchodziły w skład grupowania Klasyfikacji Usług - 89 302 ˝Rzeczoznawstwo˝. Z kolei obowiązująca od 1 kwietnia 1995 r. Klasyfikacja Wyrobów i Usług, która zastąpiła dotychczas obowiązującą Klasyfikację Usług, nie wyodrębniała oddzielnie usług w zakresie ˝Rzeczoznawstwa˝. W efekcie podatnicy w celu określenia zakresu przedmiotowego usług rzeczoznawstwa, o których mowa w przepisach o podatku od towarów i usług, odwoływali się do Klasyfikacji Usług - grupowanie 89 302 ˝Rzeczoznawstwo˝, posługując się urzędowym ˝Porównaniem Klasyfikacji Wyrobów i Usług z Klasyfikacją Usług˝ sporządzonym przez Główny Urząd Statystyczny. Wymienione powyżej urzędowe opracowanie wskazywało, które z usług wchodzących w skład grupowań Klasyfikacji Wyrobów i Usług należy uznać za usługi rzeczoznawstwa w rozumieniu Klasyfikacji Usług - grupowanie 89 302 (m.in. usługi w zakresie badania rynku - KWiU 74.13.11.; usługi w zakresie badania opinii publicznej - KWiU 74.13.13; usług w zakresie pośrednictwa komercyjnego oraz szacowania wartości, z wyjątkiem wyceny nieruchomości i wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych - KWiU 74.84.14). Analogiczna sytuacja ma miejsce obecnie po zastąpieniu Klasyfikacji Wyrobów i Usług przez Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług. Powyższe postępowania zmierzające do określenia zakresu przedmiotowego usług rzeczoznawstwa zostały pośrednio potwierdzone przez Ministerstwo Finansów, Departament Podatków Pośrednich, w piśmie nr PP2-7407-1287/96/TZ, które wskazało, iż ˝Zgodnie z ust. 2 obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 31 marca 1995 r. w sprawie ogłoszenia załączników do ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, z uwzględnieniem nomenklatury nie powoduje zmian wysokości opodatkowania podatkiem od towarów i usług po dniu 31 marca 1995 r.˝ Pomimo, że postępowanie to nie było wcześniej kwestionowane przez organy podatkowe, obecnie podatnicy z niepokojem wskazują, że niektóre z organów skarbowych, określając zakres przedmiotowy usług rzeczoznawstwa, nie odwołują się do klasyfikacji statystycznych, lecz definiują zakres przedmiotowy usług rzeczoznawstwa, wskazując na literalne znaczenie słowa ˝rzeczoznawstwo˝, które określone jest w słowniku języka polskiego. Takie postępowanie organów skarbowych powoduje, iż zakres przedmiotowy usług rzeczoznawstwa jest znacząco ograniczony w stosunku do pierwotnie określonego w Klasyfikacji Usług. Nadto należy podkreślić, iż zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT należy uznać czynności, które zostały uznane za usługi wymienione w klasyfikacjach statystycznych - obecnie w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. Z kolei zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakresie statystyki publicznej do wydawania opinii klasyfikacyjnych wskazujących prawidłową klasyfikację statystyczną upoważnione są wyłącznie odpowiednie organy statystyczne. Stanowisko takie potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu wyroków (wyrok z 23 stycznia 1997 r., sygn. I SA/Po 1047/96; wyrok z 12 grudnia 1996 r. sygn. SA/Ka 2098/95), który stwierdził, iż ˝Żadnych uprawnień klasyfikacyjnych nie mają ani organy podatkowe ani urzędnicy Ministerstwa Finansów˝. W rezultacie przepisy w zakresie podatku od towarów i usług, jak również orzecznictwo NSA wskazują na to, iż zakres czynności wchodzących w skład danej kategorii usług należy definiować zgodnie z obowiązującymi klasyfikacjami statystycznymi, ponieważ tylko właściwa klasyfikacja statystyczna stanowi podstawę do prawidłowego traktowania świadczonych usług z punktu widzenia przepisów o podatku od towarów i usług. W konsekwencji ograniczenie zakresu przedmiotowego usług rzeczoznawstwa tylko do tych czynności, które mieszczą się w zakresie przedmiotowym literalnego brzmienia słowa ˝rzeczoznawstwo˝, stanowi nieuprawnione ograniczenie zakresu przedmiotowego usług rzeczoznawstwa. Jak bowiem wynika z cytowanych powyżej wyroków NSA, w sytuacji gdy dana usługa została sklasyfikowana przez upoważniony organ statystyczny, organ podatkowy nie jest upoważniony do dokonania własnej klasyfikacji. Należałoby też zaznaczyć, iż przepis rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym usługi rzeczoznawstwa świadczone na rzecz podmiotów zagranicznych podlegają opodatkowaniu w Polsce według stawki VAT 0% nawiązuje do przepisu VI Dyrektywy VAT obowiązującej w Unii Europejskiej. Zgodnie z tym przepisem usługi niematerialne, w tym m.in. usługi prawne, reklamowe oraz szeroko rozumiane usługi rzeczoznawstwa, podlegają opodatkowaniu w państwie siedziby usługodawcy na zasadach analogicznych do obowiązującego w Polsce opodatkowania według stawki VAT 0% (tj. zwolnienie z opodatkowania z prawem do odliczenia podatku naliczonego). Trzeba się zgodzić, że istotą regulacji unijnej było zapobieżenie sytuacji, w której jedynym kryterium wyboru dostawców tych usług byłaby wysokość stawki VAT obowiązująca w państwie usługodawcy. Niematerialny charakter tych usług uniezależnia bowiem popyt na nie od czynników natury geograficznej (usługi te mogą być bowiem świadczone z dowolnego miejsca), co mogłoby skutkować nabywaniem usług od dostawców z krajów o niższych stawkach VAT w celu obniżenia kosztów zakupu. Sytuacja taka mogłaby doprowadzić do zaburzeń na lokalnych rynkach tych usług. Zakres usług uwzględnionych w omawianym przepisie polskiego rozporządzenia jest bardzo zbliżony do zakresu przepisu unijnego, zbieżne są także cele regulacji (brak opodatkowania w państwie, w którym nie są konsumowane korzyści z usługi).    W związku z powyższym pytam Pana, Panie Ministrze:    1. Jakie jest stanowisko Ministerstwa co do prawidłowej interpretacji zakresu usług rzeczoznawstwa?    2. Czy wyłączanie z zakresu stosowania wybranych rodzajów usług rzeczoznawstwa przez podległe Panu organy jest właściwe?    3. Czy takie postępowanie nie zakłóci warunków konkurencji na rynku tych usług i nie postawi polskich usługodawców w niekorzystnej pozycji względem ich konkurentów z państw członkowskich Unii Europejskiej?    Z poważaniem    Poseł Barbara Marianowska    Kraków, dnia 13 stycznia 2004 r.