Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie trudności w realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej przez samorządy powiatowe

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłaną przy piśmie z dnia 4 kwietnia 2002 r. znak: SPS-0202-1032/02 interpelacją pana Arkadiusza Kaszni, posła na Sejm RP, w sprawie trudności w realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej przez samorządy powiatowe proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień:    W ramach reformowania administracji państwa od 1999 r. samorząd powiatowy realizuje ponadgminne zadania publiczne. Do zakresu zadań wykonywanych przez samorząd powiatowy zaliczono m.in. pomoc społeczną, politykę prorodzinną, wspieranie osób niepełnosprawnych, utrzymanie powiatowych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, a także współpracę z organizacjami pozarządowymi.    Do realizacji zadań powiatów dotyczących pomocy społecznej, zarówno własnych, jak i z zakresu administracji rządowej - zgodnie z art. 47a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (DzU z 1998 r. nr 64, poz. 414, z późn. zm.) - powołano powiatowe centra pomocy rodzinie, które wykonują również zadania wynikające z innych ustaw niż ustawa o pomocy społecznej.    Od 1999 r. w ustawach budżetowych planowane są dotacje celowe na dofinansowanie działalności powiatowych centrów pomocy rodzinie oraz na realizowane przez nie zadania. Kwoty tych dotacji były kalkulowane według zasad przyjętych w budżecie państwa do określenia wydatków podobnego rodzaju. Dotacje dla jednostek samorządu terytorialnego zaplanowane w ustawie budżetowej na rok 2002 w części przeznaczonej na wynagrodzenia zostały skalkulowane z uwzględnieniem zamrożenia wynagrodzeń na poziomie 2001 r.    W ustawie budżetowej na rok 2002 w budżetach województw, w dziale 853: Opieka społeczna zostały zaplanowane dotacje celowe dla powiatów w wysokości 2 458 813 tys. zł z przeznaczeniem na:    a) finansowanie zadań z zakresu administracji rządowej w wysokości 330 837 tys. zł, z tego na:    - działalność powiatowych urzędów pracy - 223 267 tys. zł,    - działalność powiatowych zespołów do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności - 27 849 tys. zł,    - prowadzenie ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi - 19 652 tys. zł,    - działalność powiatowych centrów pomocy rodzinie - 34 478 tys. zł,    - wypłaty zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych i rodzinnych - 23 792 tys. zł,    - pomoc dla uchodźców - 1 603 tys. zł,    - pomoc dla repatriantów - 196 tys. zł,    b) dofinansowanie zadań własnych w wysokości 2 127 976 tys. zł, z tego na:    - działalność powiatowych urzędów pracy - 76 138 tys. zł,    - działalność placówek opiekuńczo-wychowawczych - 510 099 tys. zł,    - zapewnienie, organizowanie i prowadzenie usług o określonym standardzie w domach pomocy społecznej - 1 152 676 tys. zł,    - pomoc dla rodzin zastępczych - 376 904 tys. zł,    - działalność ośrodków adopcyjno-opiekuńczych - 8982 tys. zł,    - działalność Krajowego Ośrodka Mieszkalno-Rehabilitacyjnego w Dąbku w woj. mazowieckim oraz na finansowanie odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych dla nauczycieli emerytów i rencistów byłych pracowników placówek opiekuńczo-wychowawczych - 3 177 tys. zł.    Ponadto w ustawie budżetowej na rok 2002 zostały zaplanowane rezerwy celowe na uzupełnienie dotacji dla powiatów w kwocie 138 597 tys. zł z przeznaczeniem na następujące zadania realizowane przez powiatowe centra pomocy rodzinie:    - pomoc dla cudzoziemców posiadających status uchodźcy - 387 tys. zł,    - pomoc dla repatriantów - 22 000 tys. zł,    - działalność placówek opiekuńczo-wychowawczych i ośrodków adopcyjno-opiekuńczych, w tym na skutki zmiany ustawy Karta nauczyciela wprowadzonej w 2001 r. - 52 519 tys. zł,    - uruchomienie nowych miejsc w domach pomocy społecznej oraz dla jednostek organizacyjnych pomocy społecznej przekształcanych z jednostek opiekuńczo-leczniczych, w tym ośrodki wsparcia dla osób chorych psychicznie - 23 691 tys. zł,    - pomoc rodzinom zastępczym (w tym na szkolenie rodzin zastępczych oraz tworzenie rodzin zastępczych pełniących funkcję pogotowia rodzinnego) - 40 000 tys. zł.    Podziału dotacji zaplanowanych w budżetach województw oraz przyznanych z rezerw celowych na poszczególne powiaty dokonują samodzielnie wojewodowie. Należy zauważyć, że powiaty otrzymują również środki na rehabilitację zawodową i społeczną z Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych. Zadania z zakresu pomocy społecznej realizowane są także przez stowarzyszenia, fundacje oraz inne podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych. Na dofinansowanie realizacji tych zadań w ustawie budżetowej na rok 2002 zostały zaplanowane dotacje w wysokości 16 811 tys. zł (w tym w części 44: Zabezpieczenie społeczne - 12 276 tys. zł oraz w budżetach województw - 4 455 tys. zł).    Efektywność działań powiatów w zakresie polityki społecznej nie powinna być uzależniana wyłącznie od środków finansowych. W sytuacji braku wystarczających środków publicznych, jakie mogą być przeznaczone na realizację zadań pomocy społecznej, ważne jest właściwe ich adresowanie, a także współdziałanie wszystkich podmiotów pomocy społecznej na rzecz osób i rodzin, które własnym staraniem nie mogą zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych. Łączenie publicznych i niepublicznych zasobów staje się jednym z głównych kierunków doskonalenia organizacji i funkcjonowania tych podmiotów życia publicznego, które kreują i realizują politykę społeczną.    Wyrażam przekonanie, że podjęte przez rząd RP działania związane z przygotowaniem projektu ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz przewidywane zmiany dotyczące wzmocnienia roli powiatowych centrów pomocy rodzinie jako podstawowych podmiotów pomocy społecznej zmierzać będą do umocnienia samorządu terytorialnego w zaspokajaniu potrzeb lokalnych społeczności. Powiatowe centra pomocy rodzinie powinny koordynować realizację szeregu zadań z zakresu polityki społecznej wynikających z programów przyjętych do realizacji przez władze powiatu oraz przygotowywać dla władz powiatowych projekty strategii rozwiązywania określonych problemów społecznych. W opracowywaniu projektów strategii i programów rozwiązywania problemów społecznych rosnący udział powinny mieć także inne niż publiczne podmioty życia społecznego, w tym organizacje pozarządowe współdziałające z samorządem powiatowym.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Halina Wasilewska-Trenkner    Warszawa, dnia 26 kwietnia 2002 r.