Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie promocji polskiego rolnictwa oraz polskich produktów spożywczych na rynkach międzynarodowych w związku z zagrożeniem BSE

   Szanowny Panie Marszałku! Stosownie do pisma, znak SPS-0202-5895/01, przedkładam panu marszałkowi odpowiedź na interpelację pani poseł Izabelli Sierakowskiej w sprawie promocji polskiego rolnictwa oraz polskich produktów spożywczych na rynkach międzynarodowych w związku z zagrożeniem BSE.    Rząd w miarę posiadanych środków i możliwości organizacyjnych prowadzi i stara się rozwijać działania promocyjne na rzecz polskiej gospodarki i polskich przedsiębiorstw, w tym na rzecz rozwoju polskiego eksportu artykułów rolno-spożywczych (także na rynki krajów byłego ZSRR).    Rynek rosyjski obok pozostałych krajów byłego ZSRR oraz krajów Unii Europejskiej traktowany jest w sposób priorytetowy. Dotyczy to zarówno działań prowadzonych przez wydziały ekonomiczno-handlowe za granicą, jak i innych form promocji, w tym przede wszystkim wsparcia udziału polskich przedsiębiorstw w targach odbywających się w tym regionie. Rokrocznie systemem refundacji Ministerstwa Gospodarki objęte są najważniejsze imprezy targowo-wystawiennicze odbywające się za granicą. Wśród imprez tych znajduje się wiele specjalistycznych imprez z branży rolno-spożywczej. Spośród ok. 200 imprez objętych refundacją z budżetu Ministerstwa Gospodarki w 2001 r. 35 to imprezy z branży rolno-spożywczej (25 na liście B oraz 10 na liście C). Są wśród nich m.in. tak znaczące targi, odbywające się w państwach byłego ZSRR, jak: Biełagro w Mińsku, Food Fair w Tallinie, Consumer-Expo w Ałmatach, Agrobałt w Wilnie, Ryga Food w Rydze, Agroprodmasz w Moskwie, Prodexpo w Moskwie, Sibkonsumo w Nowosybirsku, Rosyjski Fermer i Inter Food w St. Petersburgu, Prod-Expo we Lwowie, Inter Food w Kijowie, Odessa Food w Odessie.    Refundacją objęte są także targi wielobranżowe oraz wystawy o charakterze narodowym (lista A), na których wyroby branży rolno-spożywczej mogą być zaprezentowane, a obecność polskich eksporterów tej branży stwarza szanse na nawiązanie i rozwój współpracy międzynarodowej. Dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Gospodarki wiele firm może być obecnych na tych imprezach. Wsparcie MG jest istotnym czynnikiem decydującym o wyborze imprez, a także o udziale w targach.    Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom i postulatom zgłaszanym przez polskich przedsiębiorców, a także zakładając większe niż w roku ubiegłym środki przeznaczone na promocję eksportu, Ministerstwo Gospodarki wprowadziło kilka istotnych modyfikacji zasad refundacji kosztów uczestnictwa w imprezach targowo-wystawienniczych w roku 2001, korzystniejszych dla eksporterów w porównaniu do zasad, jakie obowiązywały w tym zakresie do końca 2000 r. Zmiany te polegają przede wszystkim na zwiększeniu ilości imprez objętych refundacją (do ponad 200 imprez) oraz zwiększeniu kwot refundacji.    Imprezy targowo-wystawiennicze zostały zakwalifikowane do refundacji według następujących 3 kategorii:    - lista A - grupa 9 imprez za granicą o priorytetowym znaczeniu dla polskiej gospodarki. Maksymalna kwota refundacji kosztów powierzchni i zabudowy standardowej może wynieść 15 000 PLN oraz dodatkowo do 5000 PLN na jednego wnioskodawcę z tytułu 50% poniesionych kosztów transportu eksponatów,    - lista B - grupa 140 międzynarodowych targów oraz wystaw za granicą o bardzo istotnym znaczeniu branżowym dla polskiej gospodarki. Maksymalna kwota refundacji na jednego wnioskodawcę może wynieść 15 000 PLN (w 2000 r. - 10 000 PLN),    - lista C - 54 imprezy targowo-wystawiennicze za granicą, na których wskazane jest zaprezentowanie się polskich firm z uwagi na dość duże zainteresowanie polskim eksportem na tych rynkach. Maksymalna kwota refundacji na jednego wnioskodawcę (uruchamiana pod koniec roku w miarę posiadanych przez MG środków budżetowych) może wynieść 5000 PLN.    Firmy sektora małych i średnich przedsiębiorstw traktowane są w sposób szczególny. Ryczałt stosowany do wyliczenia kwoty refundacji dla tych firm jest wyższy niż stosowany do firm dużych. Istnieje także możliwość dofinansowania z budżetu Ministerstwa Gospodarki kosztów udziału m.in. firm z branży rolno-spożywczej w misjach gospodarczych za granicą zarówno w misjach o charakterze branżowym, jak i wielobranżowym. Inicjatywa w tym zakresie należy do organizatorów. Wspomaganiu polskich eksporterów, m.in. z branży rolnej, służą także działania wydawnicze i informacyjne Ministerstwa Gospodarki. Istnieje również możliwość korzystania przez firmy branży rolno-spożywczej z innych form promocji, np. z systemu informacji gospodarczej prowadzonego na zlecenie MG przez Centrum Informacji Rynkowej Handlu Zagranicznego, z pomocy wydziałów ekonomiczno-handlowych ambasad i konsulatów RP za granicą czy też - w drugiej połowie roku - z systemu szkoleń w ramach nowego projektu ˝Akademia handlu zagranicznego˝, a w dalszej perspektywie z Teleinformatycznego Systemu Promocji Eksportu. Ministerstwo Gospodarki wspiera także wychodzące ze strony przedsiębiorców inicjatywy dotyczące tworzenia branżowych ˝Domów polskich˝ za granicą.    Minister rolnictwa i rozwoju wsi wspiera eksport rolno-spożywczy poprzez realizację programu budowy sieci rynków hurtowych i giełd rolnych, tworzenie grup producentów rolnych, wnioskowanie podjęcia przez rząd działań interwencyjnych w przypadku występowania nadwyżek żywności na rynku, nagradzanie najlepszych producentów żywności oraz patronowanie imprezom wystawienniczym związanym z promocją żywności. Formy tych przedsięwzięć są podobne jak w krajach wysoko rozwiniętych, jednak ich skala ze względu na uwarunkowania finansowe jest nieporównanie mniejsza.    W resorcie rolnictwa prowadzona jest działalność promocyjna poprzez organizowanie targów i wystaw, udział w targach zagranicznych, opracowywanie i kolportowanie materiałów informacyjnych o polskim rolnictwie i gospodarce żywnościowej.    1. Targi i wystawy    Jedną z najważniejszych imprez targowych w Polsce są targi rolno-spożywcze Polagra. Targi powstały dzięki inicjatywie resortu rolnictwa. Patronat na targami Polagra obejmuje minister rolnictwa. Na targach Polagra prezentowane jest szeroko pojęte rolnictwo, w tym hodowla zwierzęca, ogrodnictwo, artykuły spożywcze, a także maszyny, urządzenia i narzędzia rolnicze, urządzenia dla przetwórstwa spożywczego i gastronomii. Wraz z targami prowadzona jest działalność informacyjna obejmująca doradztwo, fachową prasę, konferencje i seminaria naukowo-techniczne oraz konferencje prasowe. Szczególnym akcentem w corocznym programie targów Polagra są organizowane przez ministerstwo wizyty oficjalnych gości zagranicznych pod przewodnictwem ministrów rolnictwa. W czasie pobytu delegacji zagranicznych organizowane są spotkania z członkami kierownictwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi i omawiane możliwości intensyfikacji obrotów produktami rolno-spożywczymi. Od kilku lat na wniosek MRiRW Zarząd Międzynarodowych Targów Poznańskich proponuje ministerstwom rolnictwa państw nadbałtyckich i wybranych WNP bezpłatną powierzchnię na zorganizowanie stoisk informacyjnych z ofertą eksportową. Oficjalne delegacje tych krajów bardzo wysoko oceniły naszą inicjatywę, wyraziły zadowolenie z nawiązanych kontaktów i zawartych kontraktów handlowych. Kontakty nawiązane z delegacjami zagranicznymi zaowocowały m.in. propozycjami pogłębienia wzajemnej współpracy, wymiany handlowej, udziału polskich wystawców na warunkach preferencyjnych w zagranicznych imprezach targowo-wystawienniczych oraz dały impuls uzgadnianiu bezpośrednich spotkań przedstawicieli resortów rolnictwa w celu zawarcia umów bilateralnych.    Znaczącym działaniem MRiRW w zakresie targów i wystaw jest organizacja Krajowej Wystawy Zwierząt Hodowlanych w Warszawie. Jest to największa tego typu impreza w Polsce odbywająca się od 16 lat, gromadzi co roku ok. 310 wystawców i odwiedza ją średnio ok. 100 tys. osób. Celem wystawy jest upowszechnianie postępu genetycznego. Wystawa jest okazją do nawiązania bezpośrednich kontaktów między hodowcami i producentami trzody chlewnej, bydła mlecznego i mięsnego, koni, owiec, drobiu, kóz oraz pszczół, krajowymi i zagranicznymi. Na wystawę zapraszane są zagraniczne delegacje ministerstw rolnictwa.    W Polsce organizowane są ponadto regionalne imprezy targowo-wystawiennicze o tematyce rolno-spożywczej (o zasięgu międzynarodowym), nad którymi patronat obejmuje minister rolnictwa. Największe z nich to: Międzynarodowe Targi Żywności, Napojów i Urządzeń dla Przemysłu Spożywczego Krakofood w Krakowie, Polfood - Gdańsk, Poldrink - Bydgoszcz, Foodtarg - Katowice, Polfish - Gdańsk, Agropol - Rzeszów.    Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi współorganizuje we współpracy ze swoimi partnerami za granicą lub WEH polskie stoiska informacyjne na imprezach targowo-wystawienniczych, upowszechnia wśród polskich podmiotów gospodarczych informacje o targach i wystawach odbywających się za granicą, informuje o organizowanych misjach gospodarczych.    2. Publikacje promocyjne    Na potrzeby promocji na targach i wystawach w kraju i za granicą oraz na potrzeby wydziałów ekonomiczno-handlowych ambasad RP za granicą MRiRW opracowuje liczne materiały informacyjno-promocyjne, m.in.:    a) informator ˝Rolnictwo i gospodarka żywnościowa w Polsce˝ - coroczne wydanie w wersji polskiej, angielskiej, rosyjskiej i niemieckiej,    b) kwartalnik promocyjny ˝Polish Food˝ w języku angielskim - ilustrowany magazyn o polskim rolnictwie i gospodarce żywnościowej. Publikowane w nim materiały opracowywane są z myślą o dotarciu do potencjalnych odbiorców i zainteresowaniu ich Polską i polskimi partnerami handlowymi. Informacje te mają charakter ofertowy, zawierają dane odnośnie do szans i możliwości handlowych. W kwartalniku promowane są produkty firm, które zdobyły nagrody lub wyróżnienia w konkursach organizowanych lub współorganizowanych przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi,    c) kalendarz imprez targowo-wystawienniczych ˝Targi rolno-spożywcze w Polsce˝, który jest rozpowszechniany m.in. wśród radców handlowych RP za granicą i wśród ambasad zagranicznych w Polsce. Ponadto informacje z wykazu są publikowane za naszym pośrednictwem w czasopismach i prasie fachowej krajowej i zagranicznej, w tym w kwartalniku ˝Polish Food˝,    3. Działania promocyjne w ramach Programu ˝Polska dobra żywność˝    Jednym z działań promocyjnych resortu rolnictwa na rzecz rozwoju polskiego eksportu rolno-spożywczego jest stworzenie i wdrożenie Programu identyfikacji i promocji ˝Polska dobra żywność˝. Ostatnie doniesienia o pryszczycy w Wielkiej Brytanii mogą osłabić zaufanie konsumentów do wieprzowiny, wcześniej tzw. afera dioksynowa wykryta w Belgii w 1999 r. miała podobny skutek w odniesieniu do drobiu. Te doświadczenia wskazują, że Polska ma szanse promocji żywności w dużej mierze wytwarzanej w tradycyjny sposób. Odnosi się to nie tylko do wołowiny, lecz do wszystkich produktów. Czy skorzystaliśmy z tej szansy?    Na początku ubiegłego roku minister rolnictwa i rozwoju wsi uruchomił Program identyfikacji i promocji ˝Polska dobra żywność˝. Program opiera się na dwóch filarach:    - bezpłatnej dobrowolnej identyfikacji produktów żywnościowych wytworzonych z krajowych surowców i spełniających bardzo wysokie wymagania jakościowe,    - oznaczaniu tych produktów czytelnym wspólnym znakiem i promocji.    Po roku działalności programu znak uzyskało 215 produktów, które przeszły pozytywnie wszystkie testy i kontrole. W najbliższym czasie będą oceniane następne wnioski. Oceny dokonuje Rada Naukowa, w skład której wchodzą wybitni specjaliści nie tylko w dziedzinie przetwórstwa, ale także w żywieniu człowieka. Finansowanie promocji znaku ˝Polska dobra żywność˝, a co za tym idzie produktów noszących ten znak, odbywa się wyłącznie w ramach budżetu resortu rolnictwa. Ani w ubiegłorocznym budżecie, ani w budżecie przewidzianym na bieżący rok nie ma żadnych specjalnych środków przeznaczonych na ten program. Finansowanie jest możliwe zatem jedynie z wewnętrznych środków w części: Rolnictwo, rozdział: Pozostała działalność. Są to niewielkie kwoty, niewystarczające na sfinansowanie wielkiej kampanii promocyjnej. Mimo tych ograniczeń finansowych w ubiegłym roku resort podjął pewne działania promocyjne w ramach programu ˝Polska dobra żywność˝. Należy do nich zaliczyć:    - wydanie materiałów promocyjnych (foldery i ulotki, także w języku angielskim),    - spotkania promujące program ˝Polska dobra żywność˝ z udziałem przedstawicieli organizacji konsumenckich, rynków hurtowych, sieci supermarketów,    - pojedyncze reklamy w mediach,    - wykupienie czasu reklamowego w telewizji publicznej i emisja filmu promującego program w tygodniu wzmożonych zakupów, tj. przed świętami Bożego Narodzenia,    - udział w targach regionalnych, stoisko promocyjne na Kongresie Rolnictwa Europejskiego, które odwiedził m.in. Franz Fischler, komisarz rolny UE.    Na targach Grüne Woche w Berlinie w styczniu br. polscy wystawcy po raz pierwszy wystawiali swoje produkty w ramach narodowej jednolitej ekspozycji, której przewodnim hasłem była ˝Polska dobra żywność˝.    Te doraźne działania promocyjne ograniczone brakiem środków finansowych przyniosły już wiele pozytywnych efektów. Rośnie liczba zakładów wytwórczych zainteresowanych otrzymaniem znaku. Dzięki stronie internetowej i wysyłanym za granicę materiałom promocyjnym napływa do nas dużo zapytań w sprawie zasad funkcjonowania programu i możliwości zakupu produktów noszących znak ˝Polska dobra żywność˝. Szeroka kampania promocyjna, która mogłaby szybko przywrócić zaufanie konsumentów do polskiej wołowiny, która mogłaby pomóc w zdobyciu nowych zagranicznych rynków dla naszej żywności, wymaga nakładów finansowych przekraczających możliwości budżetu ministerstwa rolnictwa. Będąc świadomi tych ograniczeń, złożyliśmy publicznej telewizji i radiu propozycje udziału w informowaniu społeczeństwa o programie ˝Polska dobra żywność˝. Mamy nadzieję, że zarówno publiczne radio, jak i telewizja w pewnych ważnych społecznie kwestiach nie kierują się wyłącznie komercyjnym interesem. Mając powyższe na względzie, możemy zapewnić, że minister rolnictwa będzie dokładał starań, aby promować polską najlepszą jakościowo żywność, jednakże powinna to być sprawa nie tylko jednego ministra. Niezbędne jest zatem skoordynowanie działań w tym zakresie podejmowanych w trzech ministerstwach: MG, MSZ i MRiRW.    Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stara się też reagować na wydarzenia, które mogłyby mieć negatywny wpływ na handel polską żywnością. W związku z zagrożeniem chorobą BSE przedstawiciele ministerstwa wykorzystywali bieżące kontakty z polskimi placówkami dyplomatycznymi, placówkami państw wschodnich oraz ministerstwami rolnictwa w celu informowania o podjętych działaniach zmierzających do przeciwdziałania zaistnieniu tej choroby na terytorium Polski. Ponadto dla uelastycznienia popytu na wołowinę, której spożycie znacznie spadło w Polsce i krajach UE, prowadzona jest szeroka informacja na temat działań podjętych w Polsce mających na celu bezpieczeństwo żywnościowe.    Podsekretarz stanu    Feliks Klimczak    Warszawa, dnia 23 marca 2001 r.