Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie przywrócenia należnych świadczeń osobom uprawnionym

   W związku z pismem z dnia 10 lipca br., SPS-0202-4298/00, w sprawie interpelacji posła Jerzego Wierchowicza pragnę poinformować, że podzielam opinię o możliwości kontynuacji prawa do tzw. renty uczniowskiej, przyznanej na czas określony.    W piśmie z dnia 18 lipca br. skierowanym do pana prof. dr hab. Lesława Gajka - prezesa ZUS, przedstawiłam następujące stanowisko w tej sprawie.    Przepisy emerytalno-rentowe stanowią, że prawo do świadczenia uzależnione od okresowej niezdolności do pracy ustaje z upływem okresu, na jaki to świadczenie przyznano. A contrario prawo do świadczenia uzależnione od trwałej niezdolności do pracy przysługuje na stałe. O tym, czy niezdolność do pracy ustała, czy też nie, orzeka lekarz orzecznik. Przepisy o orzekaniu niezdolności do pracy pełnią rolę służebną wobec przepisów stanowiących prawo do świadczeń. Tak więc w rozwiązaniu omawianego przez nas problemu jest niezbędne ustalenie właściwej hierarchii obowiązujących reguł. W przeciwnym razie, zestawiając dowolnie treść poszczególnych norm prawnych i komentarzy do nich, możemy dojść do ewidentnie absurdalnych wniosków.    Przykładem może być problem rent uczniowskich. Z faktu, że niezdolność do pracy orzeczona została na czas określony, nie wynika, że po upływie terminu, na jaki ta niezdolność została określona, w każdym przypadku osoba zainteresowana odzyskała zdolność do pracy. Byłoby to stwierdzenie oczywiście fałszywe. Podobnie nie można wniosku o kontynuowanie wypłaty renty uczniowskiej traktować jako wniosku pierwszorazowego, bo w oczywisty sposób nie jest to wniosek pierwszorazowy. Nie można więc w omawianych przez nas przypadkach mówić o przyznawaniu rent uczniowskich, bo przecież nie chodzi o przyznawanie nowych rent, lecz o kontynuacje wypłaty świadczeń przyznanych w poprzednim porządku prawnym. Fakt wprowadzenia w ustawodawstwie - w miejsce instytucji kontrolnych badań lekarskich - instytucji rent okresowych nie oznacza automatycznie, że każdy wniosek o przeprowadzenie kolejnego badania przez lekarza orzecznika i przyznanie renty na kolejny okres należy traktować jak wniosek pierwszorazowy. W konsekwencji wypłata rent uczniowskich powinna być kontynuowana, jeżeli tylko z orzeczenia lekarza orzecznika wynika, że niezdolność do pracy nie ustąpiła. W sprawach tych organy rentowe powinny uprzedzać z odpowiednim wyprzedzeniem o terminie zaprzestania wypłaty renty uczniowskiej, a także powinny pouczać o warunkach ewentualnej kontynuacji wypłaty renty w następnym okresie.    W konsekwencji w konkretnej sprawie pana Piotra Piotrowicza należy przyjąć, że zainteresowany złożył wniosek o kontynuację wypłaty renty uczniowskiej, w związku z czym powinien być skierowany na badanie przez lekarza orzecznika. Decyzja o ewentualnym przyznaniu renty na następny okres lub na stałe będzie stosowna do orzeczenia lekarza.    Zobowiązałam też prezesa ZUS do powiadomienia mnie o ostatecznym załatwieniu sprawy renty uczniowskiej pana Gabriela Banacha, w której to sprawie wystąpiłam w dniu 8 czerwca br.    Mam nadzieję, że powyższe stanowisko spowoduje, że tego typu nieprawidłowości już się nie powtórzą.    Sekretarz stanu    Ewa Lewicka    Warszawa, dnia 24 lipca 2000 r.