Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie aktualnej sytuacji inwalidów wojennych

   W odpowiedzi na interpelację pani poseł Danuty Ciborowskiej z dnia 17 maja 2000 r. w sprawie aktualnej sytuacji inwalidów wojennych, przesłaną przy piśmie z dnia 24 maja 2000 r. (znak: SPS-0202-4002/00), uprzejmie wyjaśniam.    Istotnie, w ostatnich latach szczególne uprawnienia inwalidów wojennych i wojskowych uległy pewnym ograniczeniom. Był to skutek przeprowadzonej w naszym kraju transformacji gospodarczej. Niemniej moim zdaniem przepisy ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, a także szereg innych przepisów, w granicach posiadanych środków, realizują zawarte w art. 19 konstytucji zobowiązanie do ˝otaczania szczególną opieką socjalną weteranów walki o niepodległość, zwłaszcza inwalidów wojennych˝.    Na realizację tej normy konstytucyjnej wskazuje katalog szczegółowych uprawnień inwalidów wojennych, wyróżniających ich spośród innych grup społecznych pobierających renty. Obecnie obejmuje on następujące preferencje:    - renty z tytułu niezdolności do pracy przyznawane bez względu na staż pracy według preferowanych stawek wymiaru (100% podstawy wymiaru dla całkowicie niezdolnych do pracy lub 75% tej podstawy dla częściowo niezdolnych do pracy),    - dodatki kombatanckie,    - ryczałt energetyczny,    - preferencyjny dodatek pielęgnacyjny (150% powszechnej stawki dodatku pielęgnacyjnego) dla niezdolnych do samodzielnej egzystencji,    - możliwość pobierania, w przypadku zbiegu uprawnień do renty inwalidy wojennego i uprawnień do emerytury, półtora świadczenia; w przypadku innych świadczeń istnieje możliwość pobierania tylko jednego świadczenia,    - zwolnienie rent z podatku dochodowego od osób fizycznych,    - możliwość pobierania rent inwalidów wojennych w pełnej wysokości, bez względu na wysokość osiąganych dodatkowych przychodów (renty te nie są zawieszane),    - ulgi w transporcie kolejowym i autobusowym,    - zwolnienie z opłat RTV,    - obniżenie kosztów korzystania z telefonów,    - szczególną pomoc w razie choroby lub wypadków losowych finansowaną przez Państwowy Fundusz Kombatantów (np. na zakup sprzętu rehabilitacyjnego, opłacenie usług opiekuńczych),    - pierwszeństwo do środowiskowej opieki socjalnej, uzyskania miejsca w domach pomocy społecznej,    - bezpłatne zaopatrzenie w leki podstawowe i uzupełniające (według wykazu ministra zdrowia),    - bezpłatne leczenie sanatoryjne (bez zakwaterowania i wyżywienia).    Zróżnicowanie podstawy wymiary rent inwalidów wojennych jest - jak słusznie podkreśla w swej interpelacji pani poseł Danuta Ciborowska - skutkiem sukcesywnego zwiększania kwoty bazowej. Postulat wyeliminowania wskazanych różnic jest w istocie postulatem, aby przywrócić, jako podstawę waloryzacji, kwotę bazową równą 100% przeciętnego wynagrodzenia. Problem ten dotyczy jednak całego portfela emerytalno-rentowego.    Aktualnie około 6 mln osób pobiera świadczenia emerytalno-rentowe ustalone od 93% kwoty bazowej, około miliona osób - od kwoty bazowej zróżnicowanej 94%-98% i około 300 tys. osób - od kwoty bazowej równej 100% przeciętnego wynagrodzenia. Gdyby zatem przywrócić wszystkim świadczeniom kwotę bazową na poziomie 100%, a więc z 93% do 100%, z 94% do 100% itd., to w wyniku tej operacji pogłębione zostałyby jeszcze bardziej występujące dysproporcje między wysokością świadczeń przyznanych dawniej a wysokością świadczeń przyznawanych obecnie.    Niezależnie od społecznego wydźwięku przyjęcia takiego rozwiązania omawianej kwestii należy brać pod uwagę skutki finansowe wynikające z ewentualnej realizacji postulatu. Gdyby bowiem wypłacane świadczenia przeliczyć według zasady:    - świadczenia przyznane do września 1996 r. ustalić od 100% kwoty bazowej, a nie 93%, i dokonać wszystkich kolejnych waloryzacji, jakie miały miejsce, oraz    - świadczenia przyznane po tej dacie, aż do 1 stycznia 1999 r., również ponownie ustalić, uwzględniając 100% kwoty bazowej aktualnej w momencie przyznania świadczenia, i dokonać podwyżek, jakim świadczenia te podlegały, to wówczas skutki finansowe w warunkach bieżącego roku wyniosłyby około 4,6 mld zł.    Biorąc pod uwagę aktualną sytuację społeczno-gospodarczą kraju, rząd stoi na stanowisku, że wydatkowanie z budżetu państwa na ten cel kwoty 4,6 mld zł nie jest możliwe.    Sekretarz stanu    Ewa Lewicka    Warszawa, dnia 14 czerwca 2000 r.