Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie pomocy rządu rodzinom wychowującym dzieci wymagające stałej opieki

   W związku z interpelacją posła Stanisława Żelichowskiego z upoważnienia prezesa Rady Ministrów uprzejmie informuję, że nie mogą być prowadzone żadne prace w kierunku nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (DzU nr 28, poz. 149), ponieważ zasady przyznawania wcześniejszej emerytury określone tym rozporządzeniem będą obowiązywać jedynie do dnia 31 grudnia br.    Pragnę poinformować, że zmiana stanu prawnego w tym zakresie przewidywana jest od dnia 1 stycznia 1999 r. w związku z planowanym wejściem w życie przepisów uchwalonej przez Sejm dnia 17 grudnia 1998 r. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, która spowoduje, że zasady przyznawania wcześniejszej emerytury określone ww. rozporządzeniem będą obowiązywać jedynie do dnia 31 grudnia br.    Jednym z podstawowych założeń reformy ubezpieczeń społecznych jest przywrócenie temu systemowi charakteru ubezpieczeniowego, co oznacza przede wszystkim przyznawanie świadczeń z powodu spełnienia ryzyka ubezpieczeniowego, tj. dożycie określonego w przepisach wieku lub niemożność kontynuowania pracy zarobkowej z powodu niezdolności do pracy. Do zadań pomocy społecznej należy z kolei umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.    Trudna sytuacja rodzinna, spowodowana koniecznością zrezygnowania przez jednego z rodziców z pracy zarobkowej w celu wychowywania dziecka wymagającego ze względu na stan zdrowia stałej opieki nie jest ryzykiem emerytalnym ani rentowym, lecz ryzykiem objętym pomocą społeczną. Dlatego też w tym systemie - a nie w systemie ubezpieczeń społecznych - powinny być zawarte rozwiązania zapewniające osobom i rodzinom będącym w trudnej sytuacji życiowej nie tylko niezbędne środki finansowe, ale też inne formy pomocy.    Z tego względu w ustawie o emeryturach i rentach nie przewiduje się utrzymania przepisów umożliwiających wcześniejsze przejście na emeryturę z powodu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki, natomiast zadania związane działaniami na rzecz rodzin opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki przejmie pomoc społeczna.    Możliwość uzyskania emerytury miałyby jedynie osoby opiekujące się dzieckiem wymagającym stałej opieki, za które ośrodek pomocy społecznej opłacał przed dniem 1 stycznia 1999 r. składkę na ubezpieczenie społeczne. Osoby te nabywałyby prawo do emerytury bez względu na wiek, jeżeli w dniu 1 stycznia 1999 r. ukończyły co najmniej 45 lat i mają okres ubezpieczenia (składkowy i nieskładkowy) wynoszący co najmniej 20 lat. Uprawnienie to przysługiwałoby z przepisów ustawy o pomocy społecznej, a nie z ustawy o emeryturach i rentach.    Osoby, którym konieczność opieki nad dzieckiem wymagającym ze względu na stan zdrowia stałej opieki uniemożliwiła podjęcie pracy zarobkowej lub które zmusiła do rezygnacji z pracy, mogłyby natomiast - tak jak obecnie - korzystać z możliwości uzyskania zasiłku stałego na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (DzU z 1993 r. nr 13, poz. 60 ze zm.). Proponuje się jedynie nowelizację aktualnie obowiązujących w tym zakresie przepisów art. 27 tej ustawy, określających zasady przyznawania zasiłku stałego osobie niepracującej, wychowującej dziecko wymagające stałej opieki i pielęgnacji. Zmiana nastąpiłaby m.in. w przepisach określających kwotę dochodu, której przekroczenie uniemożliwia przyznanie takiego zasiłku. Obecnie prawo do zasiłku przysługuje, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego, określonego zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy. Po nowelizacji tej ustawy prawo takie przysługiwałoby, pod warunkiem że dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej.    Minister    Longin Komołowski    Warszawa, dnia 22 grudnia 1998 r.