Debaty sejmoweV Kadencja

Interpelacja w sprawie trudnej sytuacji w przemyśle cukrowniczym

   Każdego dnia polskie cukrownie ponoszą straty w wysokości 4 mln zł. W III kwartale br. suma strat powiększy się o dalsze 250 mln zł. W wyniku rozwoju takiej sytuacji wiele zakładów jeszcze przed rozpoczęciem prywatyzacji będzie musiało ogłosić upadłość, co może zahamować prywatyzację, a właścicielami cukrowni uczyni ich wierzycieli.    W dużej mierze sytuacja cukrowni wynika z tego, że mimo ustalonej przez Radę Ministrów minimalnej ceny zbytu 1,71 zł za kilogram, muszą one zbywać cukier po ok. 1 zł za kilogram, gdy rzeczywisty koszt produkcji wynosi 1,70-1,80 zł. Cenę dyktuje jednak rynek.    Kłopoty na rynku cukru rozpoczęły się, gdy zaczęła obowiązywać ustawa o jego regulacji. Ustalana co roku przez Radę Ministrów minimalna cena zbytu cukru okazywała się z reguły fikcyjna, gdyż cenę rzeczywistą kształtował rynek, na który oddziaływało m.in. nietrafnie obliczone zapotrzebowanie rynku wewnętrznego i poziomu sprzedaży przygranicznej (tzw. kwota A), prowadzona w nieodpowiednim momencie wyprzedaż zapasów Agencji Rynku Rolnego czy brak skutecznej ochrony rynku przed importem tańszego cukru z zagranicy.    W tej chwili na rynku znajduje się nadwyżka cukru szacowana na 462 tys. ton. Nadwyżka ta powinna zostać zdjęta z rynku natychmiast, jeśli nie chcemy dopuścić do upadku cukrowni i znacznego zmniejszenia wpływów z tytułu ich prywatyzacji.    Sposobem na poprawienie sytuacji może być, moim zdaniem, przygotowany przez spółki cukrowe program uregulowania rynku cukru, który zakłada, że:    - spółki cukrowe zaciągną w bankach 862 mln zł kredytu na wykup od cukrowni (po cenie minimalnej 1,71 zł za kilogram) nadwyżki cukru, która zostanie wyeksportowana z ubezpieczeniem ryzyka cenowego według cen giełdowych,    - drugim sposobem mogłoby być zaciągnięcie kredytu przez rząd na wykup od cukrowni (po cenie minimalnej 1,71 zł za kilogram) nadwyżki cukru na zapasy ARR lub na eksport,    - spłata kredytu nastąpiłaby z wpływów ze sprzedaży cukru oraz z przyszłych wpływów z tytułu prywatyzacji cukrowni.    Przedstawione przez spółki cukrowe rozwiązania zakładają wzrost dochodów skarbu państwa z tytułu prywatyzacji branży o co najmniej 1500 mln zł, a wpływy z tytułu podatku dochodowego miałyby być wyższe o ok. 170 mln zł. Prywatyzacja cukrowni odbywałaby się pod kontrolą i według strategii, która najbardziej odpowiada interesom państwa.    Wymierne korzyści z przedstawionego planu odniosłyby także cukrownie. Zwiększyłyby się ich dochody, zmniejszyłoby się ich zadłużenie. Utrzymana zostałaby rzeczywista cena minimalna gwarantująca opłacalność produkcji. W sumie korzyści cukrowni oszacowano na ok. 550 mln zł.    W związku z przedstawioną wyżej sytuacją proszę o odpowiedź na następujące pytania:    1. Czy rząd nie widzi zasadności i pilnej potrzeby zdjęcia nadwyżki cukru z rynku, zgodnie z propozycją spółek cukrowych, bądź w inny sposób?    2. Czy cukrownie przewidziane do prywatyzacji w dalszym etapie będą, i w jakiej wysokości, dokapitalizowane kapitałem pochodzącym z prywatyzacji pierwszych?    3. Kto powinien podjąć decyzję o zagospodarowaniu nadwyżek cukru, jeśli powstały one z przyczyn niezależnych od cukrowni?    4. Czy cukrownie mają prawo do obniżenia produkcji cukru, skoro jej poziom ustala rozporządzenie Rady Ministrów?    5. Kto jest odpowiedzialny za ustalenie kwoty cukru A (na potrzeby rynku wewnętrznego) i kto odpowiada za regulację rynku cukru?    Z poważaniem    Poseł Marek Kaczyński    Wysokie Mazowieckie, dnia 13 lipca 1999 r.